Bosch: accu loopt sneller leeg dan vroeger – oorzaken en eerste controles

Je Bosch e-bike rijdt vroeger zonder problemen een bepaalde afstand, maar tegenwoordig lijkt de accu veel sneller leeg te zijn. Waar je eerst met één acculading een vertrouwde route kon fietsen, moet je nu eerder opladen.

Dat betekent niet automatisch dat de accu defect is.

De actieradius van een Bosch e-bike wordt door meerdere factoren bepaald. Temperatuur, bandenspanning, gewicht, snelheid, trapfrequentie, gekozen ondersteuning en de manier waarop je optrekt en schakelt hebben allemaal invloed. Bosch geeft bovendien aan dat een accu na verloop van tijd geleidelijk capaciteit verliest, ook wanneer deze niet wordt gebruikt.

Het is daarom verstandig om eerst uit te zoeken of je te maken hebt met tijdelijk een lager bereik of met een accu die daadwerkelijk minder capaciteit heeft gekregen.

Eerst dit verschil: minder actieradius of een accu die echt sneller leegloopt?

Deze twee situaties worden vaak door elkaar gehaald.

Stel dat je vroeger 70 kilometer haalde en nu nog maar 50 kilometer. Dat betekent niet automatisch dat de accu 20 kilometer aan capaciteit heeft verloren.

Misschien fiets je inmiddels vaker in een hogere ondersteuningsstand. Misschien zijn je banden zachter, vervoer je meer bagage of fiets je in koudere omstandigheden.

Aan de andere kant kan een oudere accu daadwerkelijk minder energie kunnen opslaan dan toen hij nieuw was.

De eerste vraag is daarom:

"Zijn mijn fietsomstandigheden veranderd, of is de accu zelf achteruitgegaan?"

Dat is de belangrijkste controle voordat je een nieuwe accu overweegt.

1. Controleer eerst de bandenspanning

Een eenvoudige oorzaak wordt vaak vergeten: te zachte banden.

Een zachte band zorgt voor meer rolweerstand. De motor moet daardoor meer energie leveren om dezelfde snelheid vast te houden.

Bosch noemt bandenspanning expliciet als een factor die invloed heeft op de actieradius en adviseert voor maximale actieradius de maximaal toegestane bandenspanning aan te houden.

Kijk daarom niet alleen naar de accu, maar controleer eerst de banden.

Gebruik de aanbevolen druk van de bandenfabrikant of de waarde die voor jouw fiets wordt voorgeschreven. Ga niet zomaar boven de maximaal toegestane druk zitten.

Een band die er op het oog voldoende hard uitziet, kan in de praktijk toch te weinig druk hebben.

2. Is het kouder geworden?

Als je merkt dat de actieradius vooral in de herfst en winter kleiner wordt, hoeft dat niet te betekenen dat je accu plotseling versleten is.

Bij lagere temperaturen neemt de beschikbare prestatie van een accu tijdelijk af. Bosch vermeldt dat de elektrische weerstand bij dalende temperaturen toeneemt, waardoor in de winter een kleinere normale actieradius kan ontstaan.

Dat is vooral relevant wanneer je een e-bike in de zomer vergelijkt met dezelfde fiets tijdens koude ochtenden.

De accu kan na een koude nacht dus minder ver komen zonder dat er meteen sprake is van blijvende schade.

Bosch adviseert bij wintergebruik, vooral onder 0 °C, om de accu op kamertemperatuur te bewaren en pas vlak voor het fietsen in de e-bike te plaatsen.

3. Gebruik je meer ondersteuning dan vroeger?

Dit is misschien wel de meest voor de hand liggende verklaring.

Wanneer je vaker in een hoge ondersteuningsstand rijdt, vraagt de fiets meer energie dan wanneer je voornamelijk in een lage ondersteuningsstand fietst.

Ook een verandering in je route kan verschil maken.

Een route met:

  • meer tegenwind;

  • meer hellingen;

  • vaker stoppen en optrekken;

  • hogere snelheid;

  • zwaardere bagage;

kan ervoor zorgen dat dezelfde accu duidelijk minder kilometers haalt.

Daarom is een vergelijking alleen betrouwbaar wanneer de omstandigheden redelijk vergelijkbaar zijn.

4. Hoe vaak moet je stoppen en optrekken?

Veel korte ritten met veel stoppen en weer optrekken kunnen meer energie kosten dan een langere rit met een gelijkmatig tempo.

Bosch noemt het veelvuldig starten en stoppen als een factor die de efficiëntie beïnvloedt.

Dat betekent niet dat je constant moet proberen zo zuinig mogelijk te fietsen.

Het betekent vooral dat je een actieradiusvergelijking niet alleen op kilometers moet baseren.

Een rit van 40 kilometer met veel kruispunten, stadsverkeer en optrekken kan anders uitpakken dan 40 kilometer op een vrij constante snelheid.

5. Kijk naar je schakelgedrag

Ook de manier waarop je schakelt heeft invloed op het energieverbruik.

Bosch adviseert een lichte versnelling bij het wegrijden en op hellingen en vervolgens op te schakelen naarmate snelheid en terrein dat toelaten. Ook een trapfrequentie van ongeveer 60 tot 90 omwentelingen per minuut wordt door Bosch genoemd als efficiënt bereik.

Als je gewend bent om met een zware versnelling langzaam kracht te zetten, kan dat dus invloed hebben op de efficiëntie van je rit.

Probeer niet alleen naar de ondersteuningsstand te kijken. Ook versnelling en trapfrequentie horen bij het geheel.

6. Neem je tegenwoordig meer gewicht mee?

Een paar kilo extra lijkt misschien niet veel, maar fiets en berijder vormen samen het totale gewicht dat de motor moet ondersteunen.

Denk bijvoorbeeld aan:

  • zware fietstassen;

  • boodschappen;

  • een kinderzitje;

  • extra kleding;

  • een andere bagageverdeling.

Bosch noemt het totale gewicht van fiets en bagage als een factor voor de actieradius.

Heb je het idee dat de accu sinds kort sneller leegloopt? Kijk dan eens terug naar hoe je de fiets gebruikt.

Misschien is er technisch niets veranderd aan de e-bike, maar neem je simpelweg meer gewicht mee.

7. Is de accu ouder geworden?

Als je rijomstandigheden ongeveer hetzelfde zijn gebleven, wordt leeftijd van de accu een belangrijkere verdachte.

Lithium-ionaccu's verliezen gedurende hun levensduur geleidelijk capaciteit. Bosch geeft aan dat de levensduur onder andere wordt beïnvloed door gebruik en laadcycli en dat de accu ook zonder gebruik geleidelijk capaciteit verliest.

Een oudere accu hoeft dus niet plotseling defect te raken. Het kan geleidelijk gebeuren dat je per lading minder kilometers haalt.

Dat proces is niet altijd gemakkelijk aan de hand van alleen de batterij-indicator vast te stellen.

Een accu die van 100 naar 80 procent gaat, vertelt bijvoorbeeld niet hoeveel energie de batterij intern nog daadwerkelijk kan opslaan.

8. Vertrouw niet alleen op de batterij-indicator

De LED-indicatie of het percentage op het display is handig tijdens het fietsen, maar daarmee meet je niet rechtstreeks de resterende fysieke capaciteit van de accucellen.

Een accu kan bijvoorbeeld nog steeds normaal laden en een normale indicatie geven, terwijl de werkelijk beschikbare capaciteit lager is dan toen de accu nieuw was.

Als de actieradius structureel veel lager is geworden onder vergelijkbare omstandigheden, is een professionele controle daarom zinvoller dan alleen kijken naar het aantal brandende LED's.

Bosch geeft aan dat een dealer met diagnoseapparatuur de gezondheidstoestand van de accu kan controleren en onder andere het aantal laadcycli kan uitlezen.

9. Controleer de accu en contacten

Je kunt zelf een paar eenvoudige visuele controles uitvoeren.

Controleer of:

  • de accu correct in de houder zit;

  • de behuizing geen zichtbare schade heeft;

  • de aansluitingen schoon zijn;

  • er geen duidelijke corrosie of vervuiling rond de contacten zit;

  • de accu tijdens het fietsen niet los zit.

Bosch adviseert om de batterijhouder en het stekkergebied schoon te houden, zodat water kan aflopen en de contacten kunnen drogen.

Gebruik geen agressieve reinigingsmiddelen en spuit geen water rechtstreeks op de elektrische aansluitingen.

Zie je beschadigingen, vervormingen of andere afwijkingen aan de accu? Stop dan met experimenteren en laat de accu controleren.

10. Laadt de accu nog normaal op?

Let op hoe het laadproces verloopt.

Wordt de accu normaal geladen? Wordt de lader tijdens het gebruik niet ongewoon warm? Zijn er geen foutmeldingen?

Bosch geeft aan dat de accu alleen binnen een bepaald temperatuurbereik wordt geladen. Het Battery Management System bewaakt de temperatuur en voorkomt laden buiten het toegestane bereik.

Een koude accu kan daarom niet hetzelfde laadgedrag vertonen als een accu die op kamertemperatuur is.

Gebruik bovendien de lader die voor jouw Bosch-systeem bedoeld is. Bosch adviseert het gebruik van de originele Bosch-lader.

11. Kijk niet alleen naar de accu, maar naar het hele systeem

Een e-bike bestaat uit meer dan een accu.

De motor, bediening, display, bekabeling en het batterijmanagement werken samen.

Bij Bosch smart systems zijn onder meer accu, Drive Unit, bediening en display met elkaar verbonden en kunnen systeemupdates via de eBike Flow-app worden uitgevoerd.

Heb je een smart systeem, controleer dan daarom of er geen opvallende meldingen of storingen zichtbaar zijn.

Een software- of systeemprobleem moet je niet zelf proberen op te lossen door onderdelen open te maken.

12. Maak een eenvoudige vergelijkingstest

Wil je eerst zelf bepalen of het probleem echt bij de accu ligt?

Probeer dan een vergelijking te maken onder zo gelijk mogelijke omstandigheden.

Gebruik bijvoorbeeld:

  • dezelfde fiets;

  • dezelfde route;

  • vergelijkbare bandenspanning;

  • dezelfde ondersteuningsstand;

  • vergelijkbare snelheid;

  • vergelijkbare hoeveelheid bagage;

  • vergelijkbare buitentemperatuur.

Kijk vervolgens hoeveel energie je per kilometer gebruikt.

Je hoeft daarbij niet meteen een laboratoriumtest uit te voeren. Het doel is vooral om te voorkomen dat je appels met peren vergelijkt.

Een zomerse rit met wind mee vergelijken met een koude herfstrit met tegenwind zegt weinig over de conditie van de accu.

Wanneer is een nieuwe accu logisch?

Een nieuwe accu is vooral het overwegen waard wanneer de capaciteit aantoonbaar of zeer waarschijnlijk is afgenomen en de rest van het e-bike-systeem normaal functioneert.

Laat de accu bij twijfel eerst professioneel testen.

Dat is zeker belangrijk bij een Bosch-accu die al meerdere jaren wordt gebruikt. Een diagnose kan meer duidelijkheid geven over de staat van de batterij dan alleen een vergelijking van de actieradius.

Koop ook niet zomaar een accu omdat de vorm, spanning of aansluiting er hetzelfde uitziet.

Voor een vervangende accu moet de compatibiliteit met jouw specifieke Bosch-systeem worden gecontroleerd. Bosch adviseert voor zijn systemen originele vervangingsonderdelen, omdat de componenten als systeem op elkaar zijn afgestemd. Een compatible accu is niet automatisch ongeschikt, maar moet wel specifiek voor het betreffende systeem zijn ontworpen en technisch correct overeenkomen. Alleen dezelfde spanning of een passende stekker is daarvoor niet voldoende.

Wat kun je beter niet zelf doen?

Een Bosch-accu is geen onderdeel dat je zelf moet openen om de cellen te controleren of te vervangen.

Bosch waarschuwt expliciet dat de accubehuizing niet geopend mag worden en dat reparatie of revisie van defecte of versleten accu's door gekwalificeerd personeel moet gebeuren. Onjuiste reparatie kan onder meer veiligheidsrisico's opleveren.

Stop daarom met zelf controleren wanneer:

  • de accu beschadigd of vervormd is;

  • de behuizing bol staat;

  • er vloeistof of een vreemde geur wordt waargenomen;

  • de accu ongewoon heet wordt;

  • er rook ontstaat;

  • het laadproces afwijkend verloopt;

  • de fiets of accu foutmeldingen blijft geven.

Bij rook, brand of een ernstig beschadigde accu moet je afstand houden en professionele hulp inschakelen. Probeer een beschadigde lithium-ionaccu niet zelf open te maken.

Ook in september kan een kleinere actieradius normaal zijn

Een Bosch-accu die in september minder kilometers haalt dan in de zomer is niet automatisch versleten.

Lagere temperaturen kunnen de beschikbare energie tijdelijk verminderen. Daarnaast verandert je gebruik vaak ongemerkt: meer wind, nattere wegen, andere kleding, meer bagage of een hogere ondersteuningsstand.

Bosch noemt al deze soorten omstandigheden als relevante factoren voor de actieradius.

Het wordt interessanter wanneer je onder vergelijkbare omstandigheden structureel veel minder bereik hebt dan vroeger.

Dan is slijtage van de accu een logische mogelijkheid en kan een professionele diagnose duidelijkheid geven.

Bosch accu sneller leeg: deze controles eerst

Voordat je een nieuwe accu bestelt, loop je het volgende lijstje af:

  1. Controleer de bandenspanning.

  2. Vergelijk je huidige ondersteuningsstand met vroeger.

  3. Kijk of je meer bagage of gewicht meeneemt.

  4. Let op temperatuur en wind.

  5. Controleer je schakelgedrag en trapfrequentie.

  6. Controleer de accu, houder en contacten visueel.

  7. Kijk of de accu normaal laadt.

  8. Controleer eventuele meldingen op display of eBike Flow-app.

  9. Vergelijk het bereik onder vergelijkbare omstandigheden.

  10. Laat de accu professioneel testen als het bereik structureel sterk is afgenomen.

Zo voorkom je dat je een goed werkende accu vervangt terwijl de oorzaak bijvoorbeeld een te lage bandenspanning of veranderd gebruik blijkt te zijn.

En als de accu daadwerkelijk minder capaciteit heeft gekregen, weet je na een diagnose ook beter of vervangen zinvol is.